AlgoSoc / Opinion
February 13, 2025

De concentratie van macht over AI is ondemocratisch

Wat gebeurt er als een van de politiek machtigste mannen ter wereld de controle krijgt over een van de meest invloedrijke technologieën op aarde, vraagt hoofdonderzoeker Natali Helberger zich af in deze brief, die op 13 februari verscheen in het NRC.

Wat gebeurt er als een van de politiek machtigste mannen ter wereld de controle krijgt over een van de meest invloedrijke technologieën op aarde? Terwijl politici, academici en het maatschappelijk middenveld in Parijs debatteren over hoe te investeren in AI (12/2) en waarden als eerlijkheid en ecologische duurzaamheid te waarborgen, wil Elon Musk OpenAI kopen. Dit is dezelfde Elon Musk die de macht heeft gekregen om te beslissen welke onderdelen van de Amerikaanse overheid behouden blijven, wie er een salaris krijgt en welke regels gehandhaafd of verworpen worden omdat ze ‘inefficiënt’ zijn of niet in lijn met Trumpiaanse politieke idealen. Alleen al het idee van wat er zou gebeuren als Musk OpenAI in handen zou krijgen, is ijzingwekkend. Van politici tot mediaorganisaties, bedrijven, rechters, leraren en studenten – OpenAI’s generatieve AI heeft de manier waarop we leren, lezen, schrijven, zoeken en communiceren al voorgoed veranderd. In de handen van iemand als Musk, die van X een instrument heeft gemaakt om zijn politieke agenda te bevorderen, zou controle over OpenAI ongekende politieke macht betekenen om de waarden en technische fundamenten van onze digitale samenleving te bepalen. GenAI alleen blijven bespreken in termen van innovatie en economische kansen, zoals dat in Parijs gebeurt, is gevaarlijk naïef. Met de recente gebeurtenissen in de VS is het glashelder geworden dat technologische en politieke macht letterlijk hand in hand gaan. Wat we echt moeten bespreken in Parijs is hoe we de antidemocratische concentratie van economische en politieke macht over AI kunnen voorkomen.

Deze brief verscheen oorspronkelijk op NRC op 13 februari 2025. Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 13 februari 2025.